مدیریت تبلیغات و فروش

مدیریت تبلیغات و فروش

تبیین نقش ابعاد شخصیتی و عملکردی رفتار کارکنان در رضایت مشتری در رستوران‌های گردشگری شیراز

نویسندگان
1 دانشگاه شیراز بخش مدیریت
2 دانشگاه شیراز
3 دانشگاه شیراز- دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی- بخش مدیریت
10.22034/asm.2026.2097666.3582
چکیده
هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین تأثیر هم‌زمان ابعاد شخصیتی و عملکردی رفتار کارکنان بر رضایت مشتریان در رستوران‌های گردشگری شیراز است. این پژوهش با اتکا به چارچوب‌های نظری هوش هیجانی، شایستگی بین‌فرهنگی، وجدان‌گرایی، سرمایه روان‌شناختی و رفتار شهروندی سازمانی، در پی ارائه و آزمون یک مدل جامع شش‌مؤلفه‌ای است که هر دو بعد را در قالب سازه‌های مرتبه دوم تلفیق کرده و به بررسی درهم‌تنیدگی ادراکی آن‌ها در شکل‌گیری رضایت مشتری می‌پردازد.
روش: پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در مرحله کیفی، با مرور نظام‌مند ادبیات (۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴) بر اساس چک‌لیست پریزما و جستجو در پایگاه‌های اسکوپوس، وب‌آوساینس، گوگل اسکالر و امرالد، ۱۰۰۱ رکورد اولیه شناسایی شد. پس از حذف ۸۵۰ رکورد تکراری و نامرتبط، ۴۷ مقاله برای ارزیابی متن کامل باقی ماند و در نهایت ۲۳ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل شد. با تحلیل محتوای کیفی، ۷۳ کد اولیه استخراج و در قالب شش مؤلفه دسته‌بندی شد: سه بعد شخصیتی (همدلی و درک فرهنگی، برخورد دوستانه و ارتباط مؤثر، تعهد و مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای) و سه بعد عملکردی (کارایی عملیاتی و دانش فنی، انعطاف‌پذیری و حل مسئله، خلاقیت و کار تیمی). پایایی کدگذاری با ضریب کاپای کوهن 866/0 تأیید شد. در مرحله کمی، پرسش‌نامه محقق‌ساخته با ۲۸ گویه (۵ درجه‌ای لیکرت) طراحی و روایی صوری و محتوای آن توسط متخصصان تأیید شد. داده‌ها از ۱۵۰ مشتری (گردشگران داخلی و خارجی) رستوران‌های گردشگری شیراز (مناطق حافظیه، سعدیه، ارگ کریمخانی، باغ ارم و باغ دلگشا) به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس جمع‌آوری و با نرم‌افزار Smart PLS و مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) تحلیل شد.
یافته‌ها: هر دو بعد شخصیتی (ضریب مسیر 419/0 و سطح معناداری 0۰1/۰) و عملکردی (ضریب مسیر 421/0 و سطح معناداری ۰01/۰) تأثیر مثبت و معناداری بر رضایت مشتری دارند. در حالت مجزا، بعد شخصیتی 8/51 درصد و بعد عملکردی 9/56 درصد از واریانس رضایت مشتری را تبیین کردند. مدل نهایی در حالت هم‌زمان 5/60 درصد از واریانس رضایت مشتری را تبیین کرد (ضریب تبیین 605/0). شاخص SRMR برابر 130/۰ و قدرت پیش‌بینی (Q²) برابر 453/0 به دست آمد. مدل هم‌زمان ۵/۶۰ درصد از واریانس رضایت مشتری را تبیین کرد (R2=0.605) که نسبت به مدل‌های مجزا افزایش نشان می‌دهد؛ با این حال، این افزایش به‌تنهایی اثبات‌کننده اثر تعاملی/اثر توأم و درهم‌تنیدگی ادراکی نیست. مقدار HTMT بین دو سازه مرتبه دوم 887/0 بود که نشان‌دهنده هم‌پوشانی مفهومی و درهم‌تنیدگی ادراکی دو بعد از دیدگاه مشتریان است. هر سه فرضیه در سطح ۰5/۰ تأیید شدند.
نتیجه‌گیری: دستاورد علمی این پژوهش ارائه یک مدل جامع و بومی‌شده شش‌مؤلفه‌ای است که با رویکرد آمیخته، اثر هم‌زمان ابعاد شخصیتی و عملکردی را در رستوران‌های گردشگری شیراز آزمون کرده است. بر اساس مرور نظام‌مند انجام‌شده و در حد آگاهی نویسندگان، مدل مشابهی که هم‌زمان این دو بعد را در این بافت آزمون کند یافت نشد. در سطح نظری، یافته‌ها از اثر توأم و درهم‌تنیدگی ادراکی این دو بعد حمایت می‌کند؛ اما چون آزمون جمله تعاملی/اثر افزوده انجام نشده است، «اثر توأم و درهم‌تنیدگی ادراکی» به معنای اثر تعاملی فراتر از جمع اثرها به‌طور قطعی اثبات نمی‌شود و باید با احتیاط تفسیر شود. در بافت فرهنگی شیراز، برخورد دوستانه به یک عامل بهداشتی (انتظار پایه) تبدیل شده و کارایی، خلاقیت و انعطاف‌پذیری به‌عنوان عوامل انگیزشی و متمایزکننده عمل می‌کنند. در سطح کاربردی، به مدیران رستوران‌های گردشگری توصیه می‌شود برنامه‌های جذب، آموزش و ارزیابی کارکنان را با تأکید هم‌زمان بر مهارت‌های شخصیتی و عملکردی طراحی کنند. همچنین سیستم ارزیابی ۳۶۰ درجه ترکیبی، آموزش‌های تلفیقی و فرهنگ‌سازی مهمان‌نوازی یکپارچه پیشنهاد می‌شود. محدودیت‌های پژوهش شامل نمونه‌گیری در دسترس، ماهیت مقطعی و هم‌پوشانی مفهومی دو بعد است. پژوهش‌های آینده می‌توانند مدل را در سایر مقاصد گردشگری، با حجم نمونه بیشتر و رویکرد طولی آزمون کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Explaining the Role of Employees’ Personality and Performance Dimensions in Customer Satisfaction in Tourism Restaurants in Shiraz

نویسندگان English

aliakbar dehghansaadi 1
maryam nekooeezadeh 2
alireza amini 3
1 shiraz university
2 shiraz university
3 shiraz university
چکیده English

Customer satisfaction in tourism restaurants is regarded as one of the key and fundamental success factors in the hospitality industry, and the behaviour of service employees plays a decisive role in its formation. The present study was conducted to explain the simultaneous and interactive effect of personality and functional dimensions of employee behaviour on customer satisfaction in the tourism restaurants of Shiraz. This research employed an exploratory mixed-methods approach. In the qualitative phase, through a systematic literature review (2010 to 2024) and qualitative content analysis, the behavioural components of employees were extracted and a conceptual model was developed. In the quantitative phase, the model was tested using a questionnaire and structural equation modelling on 150 customers of tourism restaurants in Shiraz. The findings indicated that both personality and functional dimensions of employee behaviour have a positive and significant effect on customer satisfaction, and the final model was able to explain 60.5% of the variance in customer satisfaction. It was also found that the simultaneous effect of these two dimensions is far greater than the separate effect of each one. Based on the results, it is recommended to managers of tourism restaurants in Shiraz to simultaneously pay attention to personality and functional skills in staff recruitment, training, and evaluation programs in order to provide a more favourable experience for tourists. However, due to sampling limitations, the generalizability of the results to other cities requires further supplementary research.

کلیدواژه‌ها English

Service behaviors of employees
personality and functional dimensions
customer satisfaction
tourist destination restaurant