هدف: ظهور اینفلوئنسرهای مجازی (VIs) به عنوان موجودیت‌های دیجیتالِ مبتنی بر هوش مصنوعی، چشم‌انداز بازاریابی تأثیرگذار را متحول کرده است. با این حال، ادبیات موجود در این حوزه به‌طور عمده پراکنده بوده و فاقد یک چارچوب مفهومی یکپارچه برای تبیین دینامیک‌های پیچیده روابط مصرف‌کننده و اینفلوئنسر مجازی است. هدف این پژوهش، سنتز یافته‌های کیفی پراکنده و ارائه یک مدل مفهومی جامع از مکانیسم‌های شکل‌گیری، نگهداری و پیامدهای این روابط است.

روش‌شناسی: این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد «فراترکیب کیفی» (Qualitative Meta-Synthesis) و بر اساس چارچوب هفت‌مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو، به تحلیل سیستماتیک ۲۶ مطالعه کیفی معتبر پرداخته است. فرآیند ارزیابی کیفیت با استفاده از چک‌لیست CASP انجام شد و داده‌ها از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی (با روش مقایسه ثابت) استخراج و سنتز شدند.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی ۸۱ کد پایه شد که در ۶ مضمون اصلی طبقه‌بندی گردیدند. این مضامین، مکانیسم‌های روان‌شناختی و رفتاری زیربنایی تعامل مصرف‌کنندگان با شخصیت‌های دیجیتال، از جمله ابعاد انسان‌انگاری، درگیری عاطفی، شکل‌گیری روابط فرااجتماعی و پیامدهای دوسویه (مثبت و منفی) را آشکار می‌سازند. مدل مفهومی ارائه‌شده در این پژوهش، مسیر تعامل مصرف‌کننده با VI را به عنوان یک فرآیند پویای معناسازی ترسیم می‌کند.

نتیجه‌گیری: این مدل مفهومی، نقشه راهی برای تحقیقات آتی در بازاریابی دیجیتال فراهم کرده و چارچوبی نظری برای درک ماهیت روابط «انسان-ماشین» ارائه می‌دهد. یافته‌ها همچنین راهکارهای عملیاتی برای برندها جهت مدیریت اثربخش اینفلوئنسرهای مجازی و کاهش چالش‌های ادراکی (مانند پارادوکس دره وهم‌آور) پیشنهاد می‌کنند.